{"id":102,"date":"2025-09-28T17:57:32","date_gmt":"2025-09-28T17:57:32","guid":{"rendered":"https:\/\/starowiejska67.pl\/?page_id=102"},"modified":"2025-09-29T17:03:55","modified_gmt":"2025-09-29T15:03:55","slug":"dziedzictwo-kulturowe-dawnego-cmentarza-ewangelickiego-w-raciborzu","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/starowiejska67.org\/?page_id=102","title":{"rendered":"Dziedzictwo kulturowe dawnego cmentarza ewangelickiego w Raciborzu."},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\n

Zapomniana nekropolia raciborskich protestant\u00f3w znajduje si\u0119 przy ulicy Starowiejskiej w Raciborzu i nale\u017cy do parafii raciborskiej, kierowanej przez proboszcza parafii ewangelicko – augsburskiej w Rybniku – ksi\u0119dza Micha\u0142a Matuszka. Na cmentarzu powsta\u0142ym w 1920 roku znajduje si\u0119 przesz\u0142o siedemset mogi\u0142, pomnik \u017co\u0142nierzy z czas\u00f3w I wojny \u015bwiatowej oraz kaplica pe\u0142ni\u0105ca w tej chwili funkcj\u0119 ko\u015bcio\u0142a parafii raciborskiej. Dzi\u0119ki inicjatywie rybnickiego lekarza Janusza Durdzi\u0144skiego, oraz zaanga\u017cowaniu jego rodziny, przyjaci\u00f3\u0142 i znajomych uda\u0142o si\u0119 wykarczowa\u0107 poch\u0142oni\u0119t\u0105 jeszcze niedawno przez ziele\u0144 przestrze\u0144. Praca ludzi dobrej woli ods\u0142oni\u0142a wiele dawnych nagrobk\u00f3w, kt\u00f3re wo\u0142aj\u0105 o zachowanie dziedzictwa kulturowego miasta. Janusz Durdzi\u0144ski uwa\u017ca, \u017ce ewangelicki cmentarz wraz z kaplic\u0105 powinny sta\u0107 si\u0119 miejscem leczenia ran zadanych przez histori\u0119, spotka\u0144 ludzi r\u00f3\u017cnych kultur i refleksji nad w\u0142asnym \u017cyciem oraz jego kresem. Ewangelicka nekropolia zosta\u0142a pozbawiona, po roku 1945, swoich naturalnych opiekun\u00f3w. Skutki II wojny \u015bwiatowej sprawi\u0142y, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 niemieckich mieszka\u0144c\u00f3w znikn\u0119\u0142a w dramatycznych okoliczno\u015bciach z przestrzeni miasta. W zniszczonym przez Sowiet\u00f3w Raciborzu zacz\u0119li w r\u00f3wnie dramatycznych okoliczno\u015bciach pojawia\u0107 si\u0119 jego nowi mieszka\u0144cy, kt\u00f3rzy w wi\u0119kszo\u015bci pochodzili z dawnych kres\u00f3w II Rzeczpospolitej. Skutkiem decyzji Stalina i jego ameryka\u0144skich oraz brytyjskich sojusznik\u00f3w nowi mieszka\u0144cy Raciborza opuszczali swoje dawne, rodzinne strony spogl\u0105daj\u0105c w lufy sowieckich karabin\u00f3w i maj\u0105c kilkana\u015bcie minut na spakowanie osobistych drobiazg\u00f3w. Rok 1945 by\u0142 koszmarem dla opuszczaj\u0105cych miasto i tych kt\u00f3rzy do niego przyjechali. Ci pierwsi czuli si\u0119 okradzeni, chowaj\u0105c niejednokrotnie w sercu uraz do Polski do ostatniego tchnienia, ci drudzy zmagali si\u0119 z poczuciem wyrzucenia z rodzinnych dom\u00f3w i konieczno\u015bci\u0105 \u017cycia w obcej przestrzeni, z kt\u00f3r\u0105 nie \u0142\u0105czy\u0142a ich \u017cadna wi\u0119\u017a. Wygnani Niemcy cz\u0119sto m\u00f3wili o polskim barbarzy\u0144stwie a mieszka\u0144cy z dawnych kres\u00f3w II Rzeczpospolitej o niemieckim Raciborzu, w kt\u00f3rym wszystko nale\u017cy do wrogiego \u015bwiata zwolennik\u00f3w Adolfa Hitlera. Prawda, jak zwykle, jest bardziej skomplikowana. W dramatycznym roku 1945 w mie\u015bcie i jego okolicach by\u0142a jeszcze trzecia grupa ludzi \u2013 G\u00f3rno\u015bl\u0105zacy. Najlepsi z nich, ludzie pokroju nieod\u017ca\u0142owanego doktora Paw\u0142a Newerli, przesyceni duchem wielokulturowo\u015bci regionu, zachowali prawd\u0119 o jego to\u017csamo\u015bci. Wiedzieli i wiedz\u0105, \u017ce G\u00f3rny \u015al\u0105sk zawsze by\u0142 przestrzeni\u0105 ludzi wielu kultur, kt\u00f3rzy mog\u0105, przy odrobinie szacunku dla odmienno\u015bci i dobrej woli, \u017cy\u0107 w zgodnym s\u0105siedztwie. Pami\u0119taj\u0105, \u017ce Racib\u00f3rz ma z\u0142o\u017con\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107 polsk\u0105, niemieck\u0105, czesk\u0105, ale r\u00f3wnie\u017c etniczn\u0105 i \u017ce wszystkie te elementy s\u0105 cenne. Dr Janusz Durdzi\u0144ski r\u00f3wnie\u017c jest G\u00f3rno\u015bl\u0105zakiem. Cmentarz raciborskich ewangelik\u00f3w mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 kulturow\u0105 przestrzeni\u0105 mieszka\u0144c\u00f3w miasta, kt\u00f3ra wydaje dobre owoce. Mo\u017cna sobie wyobrazi\u0107, \u017ce niedaleko kaplicy jest miejsce, w kt\u00f3rym potomkowie kresowian modl\u0105 si\u0119 i zapalaj\u0105 znicz swoim przodkom, kt\u00f3rych groby na dawnych rubie\u017cach II Rzeczpospolitej najprawdopodobniej ju\u017c dawno pokry\u0142a warstwa zapomnienia. Kaplica mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 miejscem spotka\u0144 potomk\u00f3w dawnych niemieckich mieszka\u0144c\u00f3w Raciborza z potomkami kresowian. Dziedzictwa kulturowego danej przestrzeni, zw\u0142aszcza dziedzictwa najtrudniejszego, nie wolno unicestwia\u0107, bo paradoksalnie, jest wielkim skarbem, kt\u00f3ry daje szanse na dobre \u017cycie i u\u015bmiech Pana Boga. Dramatyczne dzieje Raciborza mog\u0105 uzmys\u0142owi\u0107 Niemcom, \u017ce ich wielki potencja\u0142 kulturowy i ekonomiczny bywa niebezpieczny z racji poczucia wy\u017cszo\u015bci. Polacy, pami\u0119taj\u0105c o krzywdach, mog\u0105 pokaza\u0107 si\u0142\u0119 wielkoduszno\u015bci i si\u0142\u0119 mi\u0142o\u015bci w zakorzenianiu si\u0119 w nowej ziemi na kt\u00f3r\u0105 rzuci\u0142a ich historia. G\u00f3rno\u015bl\u0105zacy, z kt\u00f3rych cz\u0119\u015b\u0107 nie jest wolna od lokalnego szowinizmu, mog\u0105 sta\u0107 si\u0119 po\u015brednikiem pomi\u0119dzy nowymi i dawnymi mieszka\u0144cami miasta, o\u017cywiaj\u0105c jego wielokulturow\u0105 wielko\u015b\u0107. Wszyscy za\u015b razem mo\u017cemy si\u0119 nauczy\u0107, \u017ce miejsce w kt\u00f3rym \u017cyjemy jest tymczasowe i ka\u017cdemu z nas przyjdzie si\u0119 z nim po\u017cegna\u0107, wydaj\u0105c ostatnie tchnienie. Refleksja ta powinna towarzyszy\u0107 zw\u0142aszcza m\u0142odym ludziom nara\u017conym na uwiedzenie iluzj\u0105 nie\u015bmiertelno\u015bci cia\u0142a. Refleksja o kresie \u017cycia \u2013 \u015bmierci, jest paradoksalnie \u017cyciodajna. Stanowi ona konieczny warunek docenienia czasu i miejsca w kt\u00f3rym si\u0119 \u017cyje, jak r\u00f3wnie\u017c zmusza do nadania \u017cyciu sensu. Nie mo\u017cna realizowa\u0107 zasady carpe diem bez zasady memento mori \u2013 to awers i rewers jednej monety. Taki ma\u0142y, zapomniany cmentarz, a tyle w nim dobra. Kamienie wo\u0142aj\u0105 – kto ma uszy, ten us\u0142yszy.
Autor: Jan Krajczok.<\/p>\n<\/blockquote>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Zapomniana nekropolia raciborskich protestant\u00f3w znajduje si\u0119 przy ulicy Starowiejskiej w Raciborzu i nale\u017cy do parafii raciborskiej, kierowanej przez proboszcza parafii ewangelicko – augsburskiej w Rybniku – ksi\u0119dza Micha\u0142a Matuszka. Na cmentarzu powsta\u0142ym w 1920 roku znajduje si\u0119 przesz\u0142o siedemset mogi\u0142, pomnik \u017co\u0142nierzy z czas\u00f3w I wojny \u015bwiatowej oraz kaplica pe\u0142ni\u0105ca w tej chwili funkcj\u0119 ko\u015bcio\u0142a … Dziedzictwo kulturowe dawnego cmentarza ewangelickiego w Raciborzu.<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"class_list":["post-102","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/starowiejska67.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/102","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/starowiejska67.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/starowiejska67.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/starowiejska67.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/starowiejska67.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=102"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/starowiejska67.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/102\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":212,"href":"https:\/\/starowiejska67.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/102\/revisions\/212"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/starowiejska67.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=102"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}